You are visiting a website that is not intended for your region

The page or information you have requested is intended for an audience outside the United States. By continuing to browse you confirm that you are a non-US resident requesting access to this page or information. Switch to the US site. 

Wczesna mobilizacja na oddziałach intensywnej terapii

Wykazano, że wczesna mobilizacja pacjenta na oddziałach intensywnej terapii jest wykonalna, bezpieczna i korzystna dla poprawy jego sprawności fizycznej oraz skrócenia jego pobytu w szpitalu i na OIOM-ie.*


*(Morris 2007, Truong 2009, Herridge 2003, Titsworth 2012)

Wczesna mobilizacja

Wykazano, że wczesna mobilizacja pacjenta na oddziałach intensywnej terapii jest wykonalna, bezpieczna i korzystna dla poprawy jego sprawności fizycznej oraz skrócenia jego pobytu w szpitalu i na OIOM-ie.*

Unieruchomienie i przykucie do łóżka przyczyniają się do osłabienia fizycznego pacjenta, co wiąże się z pogorszeniem jego funkcjonowania i jakości życia oraz utrudnia mu powrót do pracy. (Morris 2007, Truong 2009, Herridge 2003, Titsworth 2012)

Wystarczą niespełna 24 godziny unieruchomienia, aby niektóre układy i narządy zaczęły wykazywać odchylenia od fizjologicznego działania. Są to między innymi układ oddechowy, sercowo-naczyniowy, moczowy i pokarmowy, a także skóra i układ mięśniowo-szkieletowy. Ciężko chorzy pacjenci mogą stracić znaczną część masy mięśniowej; Herridge stwierdziła 18% spadek masy ciała pacjentów z zespołem ostrej niewydolności oddechowej przed ich wypisaniem z oddziałów intensywnej terapii. Ponadto brak aktywności fizycznej przyczynia się do rozwoju niedodomy, insulinooporności i przykurczów stawów. (Herridge 2003)

Wczesna mobilizacja, w tym terapia fizyczna i zajęciowa, od pierwszych dni wystąpienia ciężkiej choroby była bezpieczna i dobrze tolerowana, a jej efekty to: lepsze wyniki stanu klinicznego pacjenta po opuszczeniu szpitala, krótszy czas trwania delirium oraz więcej dni bez mechanicznej wentylacji w porównaniu do standardowej opieki. (Brahmbatt 2010)

Celami wczesnej mobilizacji pacjenta na oddziałach intensywnej terapii są:

  • Poprawa wydolności oddechowej
  • Zmniejszenie niekorzystnych skutków unieruchomienia
  • Poprawa poziomu świadomości
  • Poprawa samodzielnego funkcjonowania
  • Poprawa wydolności sercowo-naczyniowej
  • Poprawa samopoczucia psychicznego
  • Zmniejszenie ryzyka wystąpienia delirium (Stiller 2003)

Wykazano, że mobilizacja pacjentów oddziałów intensywnej terapii wentylowanych poprzez siedzenie i wstawanie z łóżka jest wykonalna i bezpieczna. Przeprowadzono wiele badań, zakończonych korzystnymi wynikami z niewielką liczbę poważnych zdarzeń niepożądanych. *

Zgodnie z zaleceniami Europejskiego Towarzystwa Chorób Układu Oddechowego oraz Europejskiego Towarzystwa Intensywnej Terapii (ESICM) multidyscyplinarne metody wczesnej mobilizacji są niezbędną częścią codziennej praktyki klinicznej na oddziałach intensywnej terapii. Należy przestrzegać ścisłych kryteriów wykluczenia, a pacjent powinien zostać poddany całościowej ocenie. Wczesna mobilizacja powinna być przeprowadzana przez wyspecjalizowany zespół w ramach procedury opracowanej dla indywidualnego pacjenta. (Truong 2009, Hopkins 2010, Garzon-Serrano 2011)

Pozycja pionowa


Stwierdzono, że główne fizyczne korzyści płynące z wentylowania pacjenta OIOM-u w pozycji pionowej to poprawa działania układu oddechowego oraz zwiększenie siły układu mięśniowo-szkieletowego. Podczas ustawiania osłabionego wentylowanego pacjenta w pozycji stojącej za pomocą pionizatora lub innego urządzenia o podobnym działaniu, fizjoterapeuci będą mogli wykonywać z pacjentem ćwiczenia polegające na obciążaniu kończyn dolnych, pasywnym rozciąganiu i utrzymywaniu równowagi; jest to wsparcie w dążeniu do aktywnej mobilizacji. (Chang et al 2004a)

Pozycja stojąca podczas wentylacji mechanicznej poprawia wydolność oddechową i dotlenienie oraz stymuluje samodzielną aktywność, zmniejszając obciążenie serca spowodowane uciskiem. (Hoste 2005, Zhu Chang 2004b, Gosselink 2008) Zespół pracujący w dziedzinie „medycyny intensywnej opieki” w klinice w Kolonii przeprowadził badanie polegające na ustawieniu pacjentów w pozycji pionowej na urządzeniu Sara Combilizer, które przyniosło bardzo dobre efekty. Pacjenci byli ustawiani w pozycji pionowej (pochyleni o 60 stopni) i utrzymywali tę pozycję przez dwie godziny. W rezultacie nastąpiła wyraźna poprawa w poborze tlenu, a krążenie pacjentów nie uległo zaburzeniu. (Dueck 2010)

Siedzenie na pochylonym siedzisku jako rozwiązanie alternatywne


Korzystanie z urządzenia pionizującego, w którym stopień pochylenia można dostosowywać do potrzeb pacjenta, jest bardzo korzystne dla osłabionych pacjentów. (Dean i in. 2008)

Siedząc na krześle, pacjenci, którzy nie mogą wstać, zapobiegają hipowolemii (Wenger 1982), redystrybuują nacisk skóry na powierzchnię, zmieniają spoczynkową długość mięśni, wspomagają własną orientację i obciążają kręgi, aby ograniczyć utratę wapnia i lepiej odżywiać tkankę chrzęstną. (Hough 2001)

Efektywność kosztowa


Wykazano, że wczesna mobilizacja pacjentów OIOM-u zmniejsza liczbę dni wentylacji mechanicznej oraz długość pobytu na oddziałach intensywnej terapii w szpitalu(Schweickert 2009, Bassett 2012, McWilliams 2013)

Lord i in. 2013 opracowano model finansowy pokazujący, że inwestycje w program wczesnej rehabilitacji na oddziałach intensywnej terapii mogą przynieść szpitalom finansowe oszczędności. Wynika z niego, że koszt realizacji programu wczesnej mobilizacji na OIOM-ie nie jest wysoki w porównaniu z korzyściami wynikającymi z poprawy stanu zdrowia pacjenta.

* Bailey 2007, Morris 2008, Bourdin 2010, Pohlman 2010, Leditschke 2012, Clark 2012, Winkelman 2012,Titsworth 2012, McWilliams 2011 i 2013, Korupolu 2010, Genc 2012