You are visiting a website that is not intended for your region

The page or information you have requested is intended for an audience outside the United States. By continuing to browse you confirm that you are a non-US resident requesting access to this page or information. Switch to the US site. 

Vroegtijdige mobilisatie in de ICU

Het is aangetoond dat vroegtijdige mobilisatie van de IC-patiënt haalbaar en veilig is en daarnaast ook gunstig is voor een beter lichamelijk functioneren. Bovendien wordt zo het verblijf in het ziekenhuis en in de ICU (afdeling Intensive Care) verkort.*


*(Morris 2007, Truong 2009, Herridge 2003, Titsworth 2012)

Vroegtijdige mobilisatie

Het is aangetoond dat vroegtijdige mobilisatie van de IC-patiënt haalbaar en veilig is en daarnaast ook gunstig is voor een beter lichamelijk functioneren. Bovendien wordt zo het verblijf in het ziekenhuis en in de ICU (afdeling Intensive Care) verkort.*

Immobiliteit en bedlegerigheid dragen op negatieve wijze bij aan de ontwikkeling van verzwakking die gepaard gaat met de aantasting van het lichamelijk functioneren, de levenskwaliteit en de werkhervatting van IC-patiënten (Morris 2007, Truong 2009, Herridge 2003, Titsworth 2012).

Op minder dan 24 uur tijd worden veel lichaamsfuncties getroffen door negatieve veranderingen die met immobiliteit worden geassocieerd. Lichaamssystemen die worden getroffen, omvatten naast het respiratoire en cardiovasculaire systeem ook de nier- en gastro-intestinale functies en het huid- en musculoskeletale systeem. Patiënten in kritieke toestand kunnen aanzienlijke spiermassa verliezen: Herridge constateerde een reductie van 18% in het lichaamsgewicht van ARDS-patiënten bij hun ontslag uit de ICU. Daarnaast draagt fysieke inactiviteit bij aan de ontwikkeling van atelectase, insulineresistentie en gewrichtscontracturen. (Herridge 2003).

Van vroegtijdige mobilisatie, waaronder fysiotherapie en ergotherapie in een zo vroeg mogelijk stadium van kritieke ziekte, is aangetoond dat deze veilig is en goed wordt verdragen, en resulteert in betere functionele prestaties bij ontslag uit het ziekenhuis, een kortere deliriumtijd en minder dagen met beademing ten opzichte van standaardzorg. (Brahmbatt 2010)

Gestructureerde vroegtijdige mobilisatie van IC-patiënten wordt verricht met het oog op:

  • verbetering van de ademhalingsfunctie
  • vermindering van de negatieve effecten van immobiliteit
  • verhoging van het bewustzijnsniveau
  • vergroting van de zelfredzaamheid
  • verbetering van de cardiovasculaire conditie
  • verbetering van het psychologisch welzijn
  • vermindering van het risico op delirium (Stiller 2003)

Het is aangetoond dat mobilisatie van mechanisch beademde patiënten op de IC, door ze in bed te laten zitten en naast het bed te laten staan, haalbaar en veilig is. Er zijn meerdere onderzoeken verricht die positieve uitkomsten vertoonden in combinatie met lage percentages ernstige ongewenste voorvallen. *

In de aanbevelingen van de European Respiratory Society en de European Society of Intensive Care Medicine (ESICM) wordt gesteld dat een multidisciplinaire focus op vroegtijdige mobilisatie nodig is als onderdeel van de dagelijkse klinische praktijk in de IC. Strikte uitsluitingscriteria moeten worden vermeden en de patiënt moet holistisch worden benaderd. De vroegtijdige mobilisatie moet worden uitgevoerd door middel van een gespecialiseerde teamaanpak en een geïndividualiseerd protocol voor behandeling van de patiënt. (Truong 2009, Hopkins 2010, Garzon-Serrano 2011)

De rechtopstaande positie


De belangrijkste lichamelijke voordelen die te behalen zijn door de mechanisch beademde IC-patiënt in een staande positie te brengen, zijn verbetering van de ademhalingsfunctie en toename van de musculoskeletale kracht. Terwijl de beademde zwakke patiënt met behulp van een actieve tillift in een staande positie wordt gebracht, kunnen fysiotherapeuten samen met de patiënt werken aan het dragen van het eigen lichaamsgewicht, oefeningen van de onderste ledematen, passieve strekoefeningen en evenwicht; dit dient als ondersteuning van de progressie naar actieve mobilisatie. (Chang et al 2004a)

Een staande positie tijdens mechanische beademing verbetert de ademhalingsfunctie, elasticiteit en zuurstofopname, stimuleert autonome activiteit en verlaagt de hartbelasting door compressie. (Hoste 2005, Zhu Chang 2004b, Gosselink 2008)  Een team gespecialiseerd in "Central Intensive and Emergency Medicine" in de Kliniek in Keulen, voerde een studie uit waarbij patiënten met een Sara Combilizer in een staande positie werden gebracht. Deze studie had zeer goede resultaten. De patiënten werden naar een rechtopstaande positie gebracht (60 graden gekanteld), waarna deze positie twee uur werd gehandhaafd. Het resultaat was een duidelijke verbetering van de zuurstofopname en de bloedsomloop van de patiënten werd niet instabiel (Dueck 2010).

Een zittende, achteroverhellende positie is een alternatief


Het gebruik van een positioneringshulpmiddel waarbij de hellingshoek kan worden aangepast aan de behoeften van de patiënt, biedt een belangrijk voordeel voor patiënten die ernstig verzwakt zijn. (Dean et al. 2008)

Bij patiënten die niet kunnen staan, draagt het in een stoel zitten bij aan het voorkomen van hypovolemie (Wenger 1982), het herverdelen van de druk op de huid, het veranderen van de lengte van spieren in rust, het ondersteunen van de oriëntatie en belasting van wervels om calciumverlies te beperken en de voeding van het kraakbeen te bevorderen. (Hough 2001).

Kosteneffectiviteit


Het is aangetoond dat vroegtijdige mobilisatie van IC-patiënten het aantal beademingsdagen verlaagt en ook de verblijfsduur in de ICU en in het ziekenhuis verkort (Schweickert 2009, Bassett 2012, McWilliams 2013).

Lord et al. 2013 hebben een financieel model ontwikkeld dat aantoont dat investeringen in een IC-programma voor vroegtijdige revalidatie netto financiële besparingen voor ziekenhuizen kan opleveren. Het blijkt dat zelfs bij de meest conservatieve aannames de nettokosten voor toepassing van een programma voor vroegtijdige mobilisatie in de ICU bescheiden zijn in verhouding tot de substantiële verbeteringen in de patiëntresultaten.

* Bailey 2007, Morris 2008, Bourdin 2010, Pohlman 2010, Leditschke 2012, Clark 2012, Winkelman 2012,Titsworth 2012, McWilliams 2011 and 2013, Korupolu 2010, Genc 2012